جشن ها و اعیاد کشور چین

کشور چین با پیشینه‌ای 5000 ساله، اعیاد بزرگ و سنتی زیادی دارد که همگی بازتابی از فرهنگ غنی این کشور هستند. مهم‌ترین جشن‌های سالانه کشور چین از این قرارند: "جشن بهار"، "جشن فانوس"، "روز نظافت مقبره‌ها" و "جشن نیمه پاییز". هر یک از این اعیاد ویژگی‌های منحصر به فردی دارند و به طرز به خصوصی جشن گرفته می‌شوند.

جشن بهاره Spring Festival

جشن بهاره یکی از مهم‌ترین و رسمی‌ترین جشن‌های کشور چین است که از روز اول تا پانزدهم اولین ماه تقویم قمری برگزار می‌شود. این جشن معادل جشن کریسمس در آمریکاست. حدود یک ماه پیش از جشن بهاره، مردم با نطافت منازل و خرید کردن و تهیه خوراکی‌های مختلف خود را برای این جشن آماده می‌کنند. روش برگزاری این جشن به این صورت است که مردم روی درب ورودی منازل خود فانوس‌های قرمز و اشعار دو بیتی نصب می‌کنند و ترقه بازی و آتش‌ بازی می‌کنند و به این ترتیب همه جا عطر و بوی بهاری و شادی می‌گیرد.

از دیگر ویژگی‌های این جشن، دید و بازدید با اقوام و فامیل است. در این ایام خانواده‌ها برای صرف شام خانوادگی دور یکدیگر جمع می‌شوند و اوقات خوشی را سپری می‌کنند و جوانان برای طول عمر بزرگ ترها و سلامتی آن‌ها دعا می‌کنند و بچه ها بعد از تبریک سال نو از بزرگ‌ترها هدیه می‌گیرند.

در روز اول جشن بهاره، کودکان لباس‌های نو پوشیده و راهی دید و بازدید با اقوام می‌شوند و از آنها عیدی می‌گیرند. در روزهای بعدی، بزرگ‌ترها به دیدار اقوام رفته و برای یکدیگر آرزوی سالی خوب و با برکت می‌کنند. در آخرین روز جشن بهاره، جشن دیگری به نام جشنواره فانوس یا Lantern Festival برگزار می‌شود.

از آن‌جا که جشن بهاره یکی از جشنواره‌های سنتی کشور چین است، برخی ممنوعیت‌ها نیز در برگزای آن وجود دارد. برای مثال باید از هر گونه رفتار یا سخن بد یومن اجتناب شود چون ممکن است در طول سال اتفاقات ناخوشایندی برای افراد بیفتد. از جمله این کلمات می‌توان به "بد"، "مرده"، "کشتن"، "درد" و امثال آن اشاره کرد. علاوه بر این، نباید بیرون از خانه آب‌پاشی شود زیرا باعث بد شانسی در سال جدید می‌شود. همچنین هنگام جابجا کردن بشقاب‌ها،‌فنجان‌ها و لیوان‌ها باید مواظب باشید تا آنها نشکنند و از همه مهم‌تر در ایام جشن بهاره به هیچ وجه نباید خانه را جارو زد یا موها را کوتاه کرد. در مناطق مختلف کشور چین این بایدها و نبایدها تا حدودی متفاوت هستند و هرکجا، قوانین خاص خود را دارد.

جشن نیمه پاییز

یکی دیگر از جشن‌های مهم کشور چین، جشن نیمه پاییز است که هر ساله در تاریخ پانزدهم آگوست سال قمری برگزار می‌شود. در روز جشن نیمه پاییز، قرص ماه کامل می‌شود که در این کشور نمادی از تجدید دیدار است. بنابراین روز جشن نیمه پاییز را جشن تجدید دیدار نیز می‌نامند. این جشن سنتی نیز آداب و رسوم خاص خود را دارد که در اینجا به شما معرفی می‌کنیم.

آداب و رسوم برگزاری جشن نیمه پاییز

•عبادت ماه

سنت دیرینه عبادت ماه به دوران سلسله Zhou باز می‌گردد که از نسلی به نسل دیگر رسیده است. در دوران مدرن امروزی، مردم میزی از انواع میوه‌ها و کیک ماه (moon cakes) در حیاط قرار می‌دهند و پس از اینکه ماه، از moon cakes را خورد، میز را عقب کشیده و ماه پرستش شده را به نیت سلامتی و شادی به همراه اعضای خانواده میل می‌کنند.

•تقدیر از ماه

تقدیر از ماه، یکی دیگر از سنت‌های جشن نیمه پاییز است. در شب جشن نیمه پاییز، قرص ماه کامل و درخشان‌تر از همیشه می‌شود. در این هنگام، تمام اعضای خانواده دور یکدیگر نشسته و همزمان با میل کردن moon cakes از ماه تجلیل می‌کنند. در این شب اما، افرادی که دور از خانواده هستند به شدت دلتنگ شده و در حالی که در تنهایی به تماشای ماه می‌نشینند برای اعضای خانواده خود آرزوهای خوب می‌کنند.

•خوردن کیک ماه (moon cakes)

کیک مخصوص جشن نیمه پاییز که کیک ماه نام دارد، کیکی است که با استفاده از آرد درست شده و با انواع آجیل، تخم مرغ، حبوبات یا میوه پر می‌شود و با ظرافت خاصی تزیین می‌شود. از آنجا که ماه در فرهنگ چینی، نمادی از تجدید دیدار با خانواده‌هاست، کیک ماه را نیز به شکل ماه و به صورت دایره تهیه می‌کنند و به همین خاطر است که خوردن این کیک باعث دلتنگی برای افراد غایب خانواده می‌شود.

جشنواره فانوس Lantern Festival

جشنواره فانوس نیز یکی دیگر از اعیاد سنتی کشور چین است که هر سال در روز پانزدهم اولین ماه تقویم قمری برگزار می‌شود. در واقع، این جشن به نوعی اختتمایه جشن بهاره است. این جشن نیز مانند هر مراسم دیگری، آداب و رسوم و قواعد خاص خود را دارد که در اینجا به تفصیل معرفی می‌شود.

•تماشای فانوس‌ها

در جشن فانوس، فانوس‌های پر زرق و برق و زیبا در اشکال و اندازه‌های مختلف در هر کجای کشور به چشم می‌خورند. علاوه بر فانوس‌ها، برنامه آتش بازی هم به راه است و طرح‌های مختلف و رنگارنگ در دل آسمان به زیبایی می‌درخشند.

•حدس زدن معمای فانوس‌ها

حدس زدن معمای فانوس‌ها یکی دیگر از فعالیت‌هایی است که در جشنواره فانوس انجام می‌شود به این ترتیب که هر فانوس حامل یک معماست و افراد باید پاسخ این معماها را حدس بزنند. هر کسی که بتواند پاسخ صحیح را حدس بزند، می‌تواند کاغذ داخل فانوس را برداشته و از برگزارکننده جشن بخواهد که پاسخ صحیح را بازگو کند. اگر پاسخ درست بود، فرد یک هدیه کوچک از برگزار کننده دریافت می‌کند. از آنجا که فعالیت‌های فکری این چنینی بسیار هیجان انگیز و جالب هستند، این جشن به یکی از پرطرفدارترین اعیاد کشور چین تبدیل شده است.

•رقص‌های محلی

از دیگر فعالیت‌های هیجان انگیز جشن نیمه پاییز، می‌توان به رقص شیر و راه رفتن با پاهای چوبی اشاره کرد. در رقص شیر، دو رقصنده یکی در قسمت سر و یکی در قسمت دم شیر قرار می‌گیرند و قدم‌های موزون و هماهنگ با موسیقی بر می‌دارند. گاهی نیز می‌پرند و گاهی غرش می‌کنند.

یکی دیگر از رقص‌های محلی مخصوص این جشن، راه رفتن روی پاهای بلند چوبی است. به این ترتیب که افراد ماهر روی پاهای چوبی ایستاده و با آن‌ها در میان مردم راه می‌روند. اجرا کنندگان این رقص لباس‌های رنگارنگ و باشکوهی می‌پوشند و شخصیت حیوانات مختلف، راهبان، دلقک‌ها، ماهی گیران و ... را تقلید می‌کنند که بسیار دیدنی و پر طرفدار است.

•خوردن Yuan Xiao

مهم‌ترین خوراکی این جشن، Yuan Xiao است. پودینگ شیرینی که به شکل دایره و از آرد برنج درست می‌شود و با مواد مختلفی پر می‌شود. گاهی به جشن فانوس، جشن Yuanxiao نیز گفته می‌شود.

جشنواره قایق اژدها Dragon Boat Festival

جشن زیبای قایق اژدها یکی دیگر از جشن‌های سنتی کشور چین است که هر سال در پنجمین روز ماه می، تقویم قمری برگزار شده و هدف از آن گرامی داشت شاعر وطن پرست چینی، Qu Yuan است. آداب و رسوم این جشن به این ترتیب است:

از آن گرامی داشت شاعر وطن پرست چینی، Qu Yuan است. آداب و رسوم این جشن به این ترتیب است:

•خوردن پیراشکی برنج (Zong zi)

خوراکی مخصوص جشن قایق اژدها، پیراشکی مثلثی شکلی به نام zong zi است که از برنج چسبناک تهیه و داخل آن با مواد مختلفی مانند خرما، آجیل، حبوبات پر می‌شود. بسیاری از خانواده‌ها این پیراشکی را در منزل درست می‌کنند. روش تهیه این پیراشکی به این صورت است که برنج چسبناک را با مواد میانی دلخواه پر کرده و داخل برگ می‌پیچند و به شکل مثلث در می‌آورند. سپس آن را به مدت 20 دقیقه در آب می‌جوشانند.

•مسابقه قایق‌های اژدها

یکی از مهم‌ترین بخش‌های جشن قایق اژدها، برگزاری مسابقه قایق‌ها به افتخار شاعر فقید Qu Yuan است. این مسابقه میان دو تیم برگزار می‌شود و قایقی که زودتر به مقصد برسد برنده است و گفته می‌شود که تیم برنده برای روستای خود شادی و برکت به همراه خواهد برد. روش مسابقه به این شکل است که یکی از اعضای تیم در جلوی قایق می‌ایستند و برای بالا بردن روحیه تیم شروع به نواختن طبل می‌کند. اساس این رقابت داشتن روحیه کار تیمی است.

•ساختن کاردستی‌های معطر برای بچه‌ها

یکی از مهم‌ترین کارهای مردم چین در این روز، آویزان کردن برنجاسف کوهی به نام Ai به درب منازل است. آنها این کار را به منظور دورکردن ارواح شیطانی انجام می‌دهند. علاوه بر این، زنان چینی کاردستی‌هایی معطر در شکل‌ها و اندازه‌های مختلف درست می‌کنند و آن‌ها را به گردن کودکان آویزان می‌کنند و برای سلامتی و شادی آن‌ها دعا می‌کنند.

روز ولنتاین در چین Valentines' Day

روز ولنتاین که با نام "جشن دو هفته" نیز شناخته می‌شود، یکی دیگر از جشن‌های سنتی کشور چین است. این جشن هر ساله در روز هفتم جولای برگزار می‌شود و بیشتر مورد توجه جوانان و نوجوانان است.

افسانه معروفی که درباره خاستگاه این جشن سینه به سینه نقل می‌شود بدین شرح است:

گفته می‌شود که در گذشته، گاوچران جوان و فقیری، عاشق هفتمین دختر امپراطور آسمان‌ها شد. آنها با یکدیگر زندگی شادی را می‌گذراندند و صاحب دو فرزند نیز شده بودند تا اینکه امپراطور این خبر را شنید و شدیدا عصبانی شد و دختر خود را از روی زمین به آسمان فرا خواند و وقتی دختر به سمت آسمان به حرکت در آمد، پسر گاوچران دستان او را محکم در دست گرفت. وقتی امپراطور این صحنه را دید، از سنجاق سر دختر، رودخانه ای نقره‌ای ساخت و میان این زوج قرار داد و آنها را از یکدیگر جدا کرد. دختر مجبور شد به ستاره Vega برود و پسر به ستاره Altair. از آن پس این زوج اجازه داشتند تنها یک بار در سال و در تاریخ 7 جولای با یکدیگر دیدار کنند.

بر طبق این افسانه در روز دو هفتم، مردم می‌توانند دختر امپراطور و پسر گاوچران را بر روی رودخانه نقره‌ای ببینند و یا با مخفی شدن زیر درختان میوه، گفتگوی شیرین این دو عاشق را با گوش خود بشنودند.

در روز ولنتاین چینی، عاشقان به معابد Matchmaker می‌روند و برای عشق خود و ازدواج با او دعا می‌کنند. جوانان مجرد نیز برای پیدا کردن عشق واقعی به معابد رفته و دعا می‌کنند. در این شب عاشقانه، معمولا دختران میزی از انواع میوه‌ها آماده می‌کنند و برای پاکی و خلوص عشق خود به راز و نیاز می‌پردازند.

جشن نظافت مقبره ها

این جشن که با نام "روز روشنایی محض" نیز شناخته می‌شود، یکی از مهم‌ترین جشن‌های سنتی کشور چین است که هر سال در یکی از روزهای چهارم، پنجم یا ششم آوریل برگزار می‌شود. در روز نظافت مقبره‌ها، مردم به زیارت مقبره اجداد خود رفته و برای عزیزان از دست رفته خود سوگواری کرده، عود روشن می‌کنند و به دیگران غذا و سکه‌های کاغذی هدیه می‌دهند. همچنین به نظافت و غباررویی از آرامگاه عزیزان پرداخته و با کندن علف‌های هرز اطراف مقبره‌ها و گردگیری قبور، این مکان را تمیز کرده و با گل تزیین می‌کنند. مردم در واقع در این روز، زمین را پاک می‌کنند و با قربانی کردن به اموات خود ادای احترام می‌نمایند.

از آن‌جا که در طول این روز همه چیز تر و تازه می‌شود، مردم به سفرهای کوتاه رفته و یا کایت بازی می‌کنند و یا حتی گل و درخت می‌کارند و این روز را جشن می‌گیرند.

نیل گشت